Арктикаҕа үрүҥ эһэлэр ахсааннарын ааҕыы саҕаланна

Атырдьах ыйын 1 күнүттэн үрүҥ эһэлэр ахсааннарын сөмөлүөтүнэн ааҕыыны ыытар «Арктика хаһаайына» бырайыак саҕаланна. Бу туһунан РИА Новости иһитиннэрэр.

«Үрүҥ эһэлэр ахсааннарын, тэнийэн олорор сирдэрин, кыыллар сайыҥҥы-күһүҥҥү кэмнээҕи туруктарын, саастарын, атыыр-тыһы төһөтүн, ону тэҥэ олорор сирдэрэ киртийиитин сыаналааһынын ыытыы былааннанар. Бу бүтүн регион инники кэскилин ырыҥалаан көрөр кыах биэриэҕэ», — диэн этиллэр.

Исписэлиистэр киһи айылҕаҕа дьайыытын, климат уларыйыыта хайдах сабыдыаллыырын уонна куһаҕан дьайыылары туһаҕа таһаарга туох ирдэнэрин быһаарыахтара.

Боруобалыыр авиа учуот Ла-8 амфибия сөмөлүөтүнэн ыытыллара бэлиэтэнэр. Сырыы уопсай уһуна 10 тыһыынча килэмиэтиртэн тахса буолара этиллэр. Сөмөлүөт 20 күн иһигэр Карскай муора, Ямал уонна Таймыр тумул арыыларын, Обскай уонна Гыданскай хомолор үрдүлэринэн аҕыс хайысханан көтүөҕэ. Сөмөлүөт намыһах үрдүктэн устууну оҥорор тепловизордарынан, блистердарынан, ону тэҥэ хаартыскаҕа уонна видеоҕа түһэрэр анал аппараттарынан хааччылынна.

Үрүҥ эһэ — сиэмэх кыыллар этэрээттэрин саамай бөдөҥ бэрэстэбиитэлинэн буолар, Россия уонна норуоттар икки ардыларынааҕы айылҕа харыстабылын сойууһун Кыһыл кинигэтилэригэр киирэр. Кини бэйэтин ареалын аһыыр сыабын чыпчаалынан уонна Арктика экосистиэмэтин туругун уһулуччу суолталаах индикаторынан буолар.

Учуонайдар тириэрдэллэринэн Аляскаҕа уонна Чукоткаҕа маннык ааҕыыны ыытыы уопута баар. Россияҕа 1970-с сылларга үрүҥ эһэ ахсаанын ааҕы сыллата ыытыллара. Кэлиҥҥи сылларга популяция сыанабыла арҕаҕынан ааҕыыга олоҕуран таһаарыллар.