Владивосток куоракка балаҕан ыйын 1-4 күннэригэр Уһук Илиҥҥи федеральнай университет кампуһун былаһааккатыгар ыытыллар XI Илиҥҥи экэнэмиичэскэй форум дьыалабыай бырагыраамата таҕыста. Форум сүрүн тиэмэтэ – «Уһук Илин – дьон туһугар сайдыы». Тэрийээччи – РФ Бырабыыталыстыбатын өйөбүлүнэн «Росконгресс» пуонда.
Дьыалабыай бырагыраамаҕа биэс тиэмэлээх треккэ арахсар 70-тан тахса сиэссийэ киириэҕэ: «Жить и работать на Дальнем Востоке», «Механизмы привлечения частных инвестиций», «Дальний Восток – полюс международного взаимодействия», «Технологии настоящего и будущего», «Логистика и инфраструктура для роста экономики».
«Уһук Илиҥҥэ олоруу уонна үлэлээһин» трек иһинэн Уһук Илин 25 куоратын маастар-былааннарын олоххо киллэриини, наймыга бэриллэр дьиэлэри тутууну, макрорегион демографическай бырагыраамаларын, билим сайдыытын уонна да атын тиэмэлэри ырытыахтара. Билигин оҥоһулла сылдьар 2030 сылга диэри (2036 сылга диэри барыллааһыннаах) Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурук социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын Стратегиятыгар ураты болҕомто ууруллуоҕа. Ону таһынан оскуолаларга инженернэй дьиссипилиинэлэри үөрэтиини күүһүрдүү, каадыр тиийбэтин туоратарга эбии идэлээх үөрэхтээһин систиэмэтин сайыннарыы уонна университеттар бырагыраамаларын практическай хайысхалаах оҥоруу, ону тэҥэ судаарыстыбаннай салалта эйгэтигэр исписэлиистэри бэлэмнээһин систиэмэтин боппуруостара көрүллүөхтэрэ.
«Чааһынай инвестициялары тардыы механизмнара» блог макрорегион экэнэмиичэскэй сайдыытыгар ананар. Тиэмэлээх сиэссийэлэр кыттыылаахтара Уһук Илиҥҥэ инники күөҥҥэ сылдьар сайдыы саҥа биир кэлим сирин тэрийиини, регионнааҕы бырайыактары үбүлээһиҥҥэ норуот облигацияларын уонна сыыппара финансовай актыыптарын киллэриини, ону тэҥэ Илиҥҥи үп-харчы киинин сайыннарыыны, оттон субъектарга хапытаалы пуонда ырыынагын инструменнарынан тардыы механизмнарын ырытыахтара. Сүрүн тиэмэлэринэн хостуур уонна переработкалыыр салаалар кэскиллэрэ, Уһук Илиҥҥи туризмын тарҕатыы буолуохтара.
«Уһук Илин – норуоттар икки ардыларынааҕы бииргэ үлэлэһии полюһа» хайысха сиэссийэлэрэ дойду партнердарын аан дойдутааҕы таһымҥа уонна УИФУо регионнарын икки ардыларыгар экэнэмиичэскэй сибээстэри сайыннарыыга туһуланыахтара. Кытайы кытта бииргэ Улахан Уссурийскай арыыны сайыннарыы, тас дойду хампаанньаларын Россия юрисдикциятыгар тардар туһугар анал административнай режимнэри киллэрии, ону тэҥэ Азиатскай-Тихоокеанскай регион дойдуларыгар норуоттар икки ардыларынааҕы кэммиэрчискэй арбитражын сайыннарыы курдук тиэмэлэргэ болҕомто ууруллуоҕа. Кытай, Индия, Холбоһуктаах Араб Эмираттара, Монголия, Вьетнам уонна АСЕАН дойдуларын урбаанньыттарын кытта биисинэс-кэпсэтиилэр былааннаналлар.
«Билиҥҥи уонна кэлэр кэм технологиялара» трек иһинэн кэпсэтиилэр кыттыылаахтара Уһук Илиҥҥэ дата-кииннэри тэрийиини, оҥорон таһаарыыны роботизациялааһыны, пилота суох тырааныспары киллэриини, ону тэҥэ судаарыстыбаннай салалтаҕа уонна былаас уорганнарын кытта бииргэ үлэлээһиҥҥэ цифровизацияны ырытыахтара.
«Экэниэмикэ үүнүүтүгэр логистика уонна инфраструктура» блог хотугу таһаҕаска, Уһук Илин бырамыысыланнай-тырааныспар каркааһын сайыннарыыга, көтүүлэр табыгастаах буолууларын үрдэтиигэ ананыаҕа. Тиэмэлэр истэригэр макрорегион энергетическэй тутулуга суох буолуутун үрдэтии, куорат эйгэтин тупсарыы уонна да атын боппуруостар бааллар.
ВЭФ-2026 бырагырааматыгар Айар индустриялар форума, «Кэлэр кэм күнэ» диэн Ыччат форума, «Мохсоҕол күнэ» диэн Норуоттар икки ардыларынааҕы форум, МСП форума, Үрдүк үөрэхтээһин эйгэтигэр бииргэ үлэлээһиҥҥэ АТЭС норуоттар икки ардыларынааҕы конференцията, «Перекрестки цивилизаций: роль транспортной интеграции в истории АТР» конференция киириэхтэрэ. Дьыалабыай бырагыраама тэрээһиннэрэ «Уһук Илин уулуссата» быыстапка былаһааккатыгар былааннаммыттар. Чуолаан, «Муравьев-Амурский 2030» бырагыраама бырайыактарынан аһаҕас пленарнай сиэссия, «Владивосток-2050: кэлэр кэм куоратын бырайыактааһын» дьыалабыай оонньуу, ону тэҥэ «Дальний Восток – Земля приключений» күрэскэ уонна макрорегиоҥҥа оҥоһуллубут туристическай бородууксуйаларга анаммыт былаһааккалар ыытыллыахтара.
