Бүгүн, алтынньы 30-гар, коронавирус ыарыытын көрдөрүүтэ үрдээбитинэн, Россия бэрэсидьиэнэ Владимир Путин ыйааҕынан биллэриллибит өрөбүл күннэр саҕаланнылар. Саха сиригэр «Уһун өрөбүллэр» сэтинньи 7 күнүгэр диэри буолуохтара. Бу дьаһал киһи доруобуйатын харыстыыр туһугар бэриллибитин Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай үнүбэрсиэт бэрэсидьиэнэ Евгения Михайлова бэлиэтээтэ.
«Россия бэрэсидьиэнин ыйааҕынан биллэриллибит өрөбүл күннэр нэһилиэнньэ доруобуйатын харыстыыр аналлаахтар. Инкубация 4-5 күн устата буолара биллэр — ол аата сыстан баран ыалдьыахха диэри кэм, ол эрэн бу хас биирдии киһи доруобуйатын туругуттан тутулуктаах. Онон ыарыы көрдөрүүтэ үрдээбит кэмигэр дьиэҕэ олоруу улахан суолталаах», — диэтэ кини.
Чэппиэргэ, алтынньы 28 күнүгэр, өрөспүүбүлүкэтээҕи суһал штаб иһитиннэрбитинэн ыалдьыбыт киһи туруга түөрт-биэс күн иһигэр биллэрдик мөлтүөн сөп. Саха сиригэр 180-ча киһи ыалдьан балыыһаҕа киирбит, уонтан тахса киһи — салгын аппараатын көмөтүнэн тыынар.
«COVID-19 ыарыы киһи доруобуйатыгар кутталы үөскэтэр. Билигин коллективнай иммунитеты үрдэтии соруга турар. Онон нэһилиэнньэ улахан аҥара быһыыны ылара наада. Оччоҕуна ыарыыга сыстыы уонна ыалдьыы куттала аччыа этэ», — диэн Евгения Михайлова бэлиэтээтэ.
Аан дойдуга бастакы вакцина 2020 сыллаахха Россияҕа оҥоһуллубута. Гамалея аатынан научнай чинчийэр киин учуонайдара «Спутник V» вакцинаны оҥорон таһаарбыттара.
«Биһиги киһи-аймаҕы оҕо баралыыһыттан, палиомиелиттан быыһаабыт вирусолог Михаил Чумаков туһунан ааҕабыт. Ааспыт үйэ 60-c сылларыгар СССР-га быһыыны мөлүйүөнүнэн киһиэхэ туруорбуттара. Нэһилиэнньэ 80-ча %-на ылбытын кэннэ, история дакаастыырынан, ыалдьыы көрдөрүүтэ 120-200 төгүл намтаабыт, сорох регионнарга суох буолбут. Дьон доруобай буолуон баҕараҕыт дуо? Ыарыыны утары вакцина ылар наада!», — диэтэ Саха сирин сүрүн үрдүк үөрэҕин кыһатын бэрэсидьиэнэ.
Өрөбүллэр кэмнэригэр ХИФУ-га үөрэтии дистанционно ыытыллар. Үнүбэрсиэт үлэһиттэрэ доруобуйаларыгар уонна тус үлэлэригэр болҕомто уураллар.
«Бэйэм Россия научнай пуондатын икки бырайыагын түмүгүн, ыстатыйабын ситэриэм, семинарга бэлэмнэниэм», — диэн Евгения Михайлова кэпсээтэ.
Алтынньы 30-тан сэтинньи 7 күнүгэр диэри аптекалартан, тыын суолталаах бородууксуйаны атыылыыр маҕаһыыннартан, суһал сулууспалартан, итиэннэ нэһилиэнньэ олоҕун хааччыйар тэрилтэлэртэн ураты үлэлээбэттэр. Оскуолаларга, оҕо уһуйааннарыгар, куруһуоктарга уонна дьарыктарга сынньалаҥ (каникул) биллэриллэр. Маннык быһаарыыны ОРВИ уонна грипп сезонугар коронавируһунан ыалдьыы көрдөрүүтэ үрдээбитин иһин ыллылар.
