Аҕа дойду Улуу сэриитэ Сунтаар сиригэр-уотугар хаалларбыт бааһа дириҥ уонна ыарахан. Бу кэмнэрдээҕи история хас биирдии улуус дьонун таарыйар чахчылардаах.
Ол курдук, 1941 сыллаахха сэрии саҕаланыаҕыттан Сунтаар сириттэн уопсайа 2756 киһи ийэ дойдутун көмүскүү барбыта. Кинилэр Москва анныгар, Сталинградтааҕы кыргыһыыга, Курскайга уонна Берлини ылыыга хорсуннук сэриилэспиттэрэ. Ол эрээри, Кыайыы сыаната олус үрдүк этэ. Сэриигэ барбыт дьонтон уопсайа 1092 киһи эрэ тыыннаах эргиллибитэ. 1664 буойун кыргыһыы хонуутугар охтубута эбэтэр сураҕа суох сүппүтэ.
Сэрии фронунан эрэ бүппэтэҕэ. Сунтаар улууһун историятыгар саамай ыарахан балаһатынан тыылга буолбут аччыктааһын буолар. Сэрии сылларыгар кураан уонна кытаанах сут турбута. Ити сылларга тыылга аччыктааһынтан уонна ыарыыттан 4500 кэриҥэ киһи суох буолбута. Бу фронтан эргиллибэтэх дьон ахсааныттан икки төгүл элбэх. Ордук элбэх сүтүктээх нэһилиэктэринэн Түбэй, Сиэйэ, Наахара, Күндэйэ буолаллар.
Улуу Кыайыы күнүн көрсө Сунтаар улууһун баһылыга Анатолий Григорьев салайааччылаах делегация бастакы хомуурга барбыт буойуттар ааттарыгар турар Обоччолоох пааматынньыгар өйдөбүнньүк гирлянданы уурдулар.
Сунтаар улууһун дьаһалтатын пресс-сулууспата.
