Хотугулуу Илиҥҥи федеральнай үнүбэрсиэт преподавателэ Клавдия Барашкова, өр сыл олорбут ыалтан уопсастыба олоҕун уһуна тутулуктааҕын туһунан тиэмэни диссертациятыгар чинчийдэ. Бу туһунан Россия үөрэҕин уонна наукатын министиэристибэтин пресс-сулууспата иһитиннэрэр.
Учуонай кэпсииринэн, бу регион таһымыгар ырытылла илик тиэмэ, онон сонун.
ООН сыаналааһынанан, 60-тан аҕа саастаах ыал ахсаана 2000 сылга 600 мөлүйүөҥҥэ тэҥнэспит, 2009 сылга 737 мөлүйүөнүнэн эбиллибит, оттон 2050 сылга диэри икки миллиарды куоһарара сабаҕаланар. Исписэлиистэр кэтээн көрүүлэринэн, 2030 сылга диэри Россияҕа 75-тэн аҕа саастаах дьон, 1999 сылга тэҥнээтэххэ, икки төгүл кэриҥэ элбиэҕэ.
Клавдия Барашкова этэринэн, өр сыл олорбут дьиэ кэргэн, олох уһунугар уонна хаачыстыбатыгар сабыдыаллыыр.
«Биһиги чинчийиибитигэр аччаабыта 70-наах уонна бииргэ 50-тан тахса сыл ыал буолан олорбут дьон кыттыыны ыллылар. Биллэн туран, оҕо, сиэн саастаах дьоҥҥо бигэ тирэх буолар, оттон өр сыл устата биргэ олорбут олоҕун аргыһа аттыгар баара ол өссө ордук. Бу сыллар усталарыгар кинилэр икки ардыларыгар ураты сыһыан үөскүүр, уһуннук олороллоругар күүс биэрэр, бэйэ-бэйэлэрин көрөллөр-истэллэр», — диэтэ учуонай.
Кини этэринэн, уһуннук бииргэ олорбут кэргэнниилэр бэйэ-бэйэлэригэр эрэ буолбакка, дьиэ кэргэн чилиэттэригэр барыларыгар тирэх буолаллар, ордук тыа сиригэр. Россия ханнык да регионугар маннык дьиэ кэргэн ахсаана учуоттаммат.
«Саха сиригэр уһуннук бииргэ олорбут дьиэ кэргэн ахсаанын аахтыбыт — 211 өр сыл олорбут ыал, — ЗАГС салайааччылара бэлиэтииллэринэн, 50-тан тахса сыл бииргэ олорбут кэргэнниилэри кинилэр аймахтара, эбэтэр оҕолоро бэйэлэрэ эттэхтэринэ учуоттанар», — диэн Клавдия Барашкова чопчулаата.
Чинчийии түмүгүнэн, аҕа саастаах ыал олохторун эйгэтигэр «өр сыл олорбут дьиэ кэргэн» диэн өйдөбүл киирдэ. Маны таһынан, «Сис Ыал» диэн социальнай бырайыак оҥоһулунна.
