Саха норуодунай суруйааччыта Баһылай Харысхал күн сириттэн күрэммит

Саха сирин норуодунай суруйааччыта, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ Духуобунаһын Академиятын академига, драматург, прозаик Василий Егорович Васильев — Харысхал бүгүн, олунньу 1 күнүгэр ыарахан ыарыыттан күн сириттэн күрэннэ. Бу туһунан «Кыым» хаһыат иһитиннэрэр.

Кини 1950 сыллаахха сэтинньи 6 күнүгэр Амма улууһун Соморсун сэлиэнньэтигэр күн сирин көрбүт. 1974 сыллаахха Саха судаарыстыбаннай үнүбэрсиэтин бүтэрбит. 1975 сыллаахха айар үлэтэ саҕаламмыт.

1980 сыллаахха «Аммаҕа саас этэ» («В Амге была весна») пьесата Саха Сирин суруйааччыларын Сойууһа уонна Саха АССР култууратын министиэристибэтэ ыыппыт күрэҕэр III-c бириэмийэни ылбыт. 1985 сыллаахха CCРС култууратын министиристибэтин дипломунан наҕараадаламмыт. «Сэрии тыйыс тыына» («Далекая, близкая война») пьесата Саха АССР култууратын министиэристибэтэ Кыайыы 40 сылыгар ыыппыт куонкуруһун I-кы бириэмийэтын ылбыт.

Василий Харысхал дойду уонна тас дойдулар архыыптарыгар сыралаахтык үлэлээбитэ. Саха Сирин историятыгар сыһыаннаах матырыйаалы көрдөөн, АХШ, Япония, Кытай, Финляндия архыыптарыгар сүүһүнэн докумуоннары чинчийбит, үөрэппит. Москваҕа, Санкт-Петербурга баар архыыптарга, түмэллэргэ уонна библиотекаларга барыларыгар кэриэтэ сылдьан политическай ссылка, ГУЛАГ, репрессия историяларыгар туһааннаах матырыйааллары кичэйэн үөрэппит. Бу сыралаах үлэтин түмүгэр 2002 сыллаахха репрессияҕа түбэспит уонна тас дойдуларга күрээн барбыт саха дьонун дьылҕаларын туһунан «Ааспыт кэм аартыктарынан» кинигэтэ тахсыбыта.


Саха тыйаатырын сыанатыгар туруоруллубут пьесалара: «Аммаҕа саас этэ» («В Амге была весна») – режиссер К. Сергучев, «Сэрии тыйыс тыына» («Далекая, близкая война») – режиссер В. Фомин, «Эргиллиэм хайаан да» («Я вернусь») – режиссер А. Борисов, «Бастыҥ хатыыта» («Восхождение Первого») – режиссер А. Борисов, «Кэт Марсден. Үтүө сана аанньала» («Кэт Марсден. Ангел милосердия») – А. Борисова, Р. Тараховскай туруоруулара «Көмүөл» («Прости отец, прости») –режиссер А. Борисов, «Учуутал» («Учитель») – режиссер Р. Тараховскай.