Саха сиригэр аан дойдутааҕы мамонт киинин тэрийии боппуруостарын көрдүлэр

Дьокуускайга аан дойдутааҕы мамонт киинин тэрийии боппуруостарын Саха сирин Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччытын Сергей Местниковы кытта сүбэ мунньахха көрүлүннэ.

Вице-премьер өрөспүүбүлүкэ сиригэр- уотугар аан дойду мамонт саппааһын 70 %-тан тахса мунньуллубутун санатта. Араас сылларга мамонт фаунатын чинчийэр аан дойду киинин тэрийии боппуруостара көтөҕүллүбүтэ. 2018 сылга Саха сирин Ил Дархана Айсен Николаев уурааҕынан өрөспүүбүлүкэ сиригэр-уотугар мамонт фаунатын палеонтологическай матырыйаалларын таҥан, үөрэтэн, туһанар уонна олоххо киллэрэр концепцията бигэргэммитэ.

«Саха сирэ мамонт фаунатын үөрэтиигэ инфраструктурнай эбийиэк аһыллар усулуобуйатыгар лиидэр буолар кыахтаах. НОЦ «Север» тэрийиигэ үлэтин биир тутаах хайысхатынан аан дойдутааҕы мамонт киинин тэрийии буолар», — диэн вице-премьер бэлиэтээтэ. Кини этэринэн, бу бырайыагы өрөспүүбүлүкэ научнай уопсастыбатын, Россия Наукаларын академиятын учуонайдара өйөөбүттэр.

СӨ үөрэх уонна наука миниистирэ Михаил Сивцев Арктикаҕа аан дойдутааҕы мамонт киинин тэрийии 2035 сылга диэри кэмҥэ, Российскай Федерация Арктическай зонатын сайыннарыы стратегиятын уонна 2035 сылга диэри кэмҥэ национальнай куттал суох буолуутун хааччыйар стратегияны олоххо киллэриигэ биир кэлим былааҥҥа киллэриллибитин иһитиннэрдэ. Бу докумуон Россия Бырабыыталыстыбатын муус устар 15 күнүттэн 2021 сылга диэри бигэргэммитэ.

Саха сирин Наукаларын академиятын бэрэсидьиэнэ Василий Филиппов иһитиннэрэринэн, Саха сирэ мамонт фаунатын бэрэстэбиитэллэрин булбут булумньуларынан аатырарын бэлиэтээтэ. Ураты айылҕа-климат усулуобуйата ураты палеонтологическай эбийиэктэри буларга көмөлөһөр. Кэнники 15 сылга юкагир мамонт төбөтө, мамонт оҕото Юка, Халыма носорога, носорог оҕото Саша, Абый хахай оҕолоро уо.д.а.

Аан дойдутааҕы мамонт киинин үлэтин сүрүн хайысхатынан ураты палеонтологическай эбийиэктэри харыстааһын, ол иһигэр тымныы турукка, биологическай матырыйааллары аныгы технологиянан үөрэтии кэскилин кытта үлэлээһин буолуохтаах. Мамонт фаунатын үөрэтиигэ, палеонтологическай мунньуллуулары экспонациялааһыҥҥа, научнай уонна үөрэх тэрээһиннэрин олоххо киллэриигэ аан дойду таһымнаах научнай- чинчийэр үлэни ыытыы. Атын сүрүн соруга-аан дойду тутаах научнай уонна үөрэх тэрилтэлэрин кытта бииргэ үлэлээһин буолар.

Криохранилища, научнай-лабораторнай корпус, музейнай-экспозиционнай корпус, НИП «Парк ледникового периода», кэтээн көрүү станциялара тутуллаллара былааннанар. Ону тэҥэ Россия уонна да атын дойдулар научнай кииннэригэр үлэһиттэри бэлэмнээһиҥҥэ, стажировкалааһыҥҥа болҕомто ууруллуоҕа.

Сүбэ мунньах түмүгүнэн вице-премьер сир учаастагын талыыга, бырайыактыыр-смета докумуоннары оҥорорго, суол каартатын оҥорорго, ону тэҥэ аан дойдутааҕы мамонт киинин дьиэтин бастыҥ бырайыагар архитектурнай куонкуруһу ыытарга сорудахтаата. Кини эмиэ Россия Бырабыыталыстыбатын дьаһалынан, Россия сайдыытын министиэристибэтин кытары үлэ барыахтаах диэн болҕомтотун тарта.